Door Job Koesoemobroto

Wanneer je met zwaarden omgaat, komt de vragen steeds naar voren: "Wat zegt de wet over het hebben en dragen van zwaarden?” Mag je bijvoorbeeld een zwaardvorm in het park oefenen? En hoe zit het eigenlijk met scherpe zwaarden?

Mijn eigen ervaring / aanvaring met de wet

Enkele jaren geleden heb ik zelf een leuk voorval meegemaakt. Ik had net een Tai Chi training meegemaakt in Amerika. Daar had ik een mooi scherp zwaard (Cold Steel Gim) gekocht. Een vriend van mij had er ook één gekocht. Ik zou die voor hem mee naar Nederland nemen. In Amerika heb ik een tijdje gezocht naar een koffer waarin ik de zwaarden mee in het vliegtuig kon nemen. Ik wilde ze natuurlijk niet als handbagage vervoeren, maar bij het inchecken moeten ze toch stevig ingepakt zijn. Het enige wat ik kon vinden was een geweerkoffer. Eigenlijk was deze perfect voor het doel.
Het inchecken in Amerika ging vlot. Ach, ze zijn het denk ik wel gewend dat er mensen zijn die met een geweerkoffer op stap zijn.

De douane in Nederland was iets voorzichtiger. Nadat ik weer in Nederland geland was en mijn koffers van de band had geplukt, stapte ik richting "nothing to declare". Een douanier hield mij staande en vroeg mij of hij in mijn koffers mocht kijken. "Natuurlijk", zei ik, "let wel op, in deze koffer zitten scherpe zwaarden". Ik wees op de geweerkoffer. Voor ik het wist stonden zeven andere douaniers rond om mij heen!
De koffer had ik voor de zekerheid afgesloten met tiewraps. Een van de douanier knipte die open en de twee scherpe zwaarden kwamen tevoorschijn. Er ontstond een hele discussie over het wel of niet mogen vervoeren van deze zwaarden. Gelukkig had ik niet zo lang geleden het een en ander over de wapenwet nagezocht. Aan de douaniers legde ik uit dat er geen vergunning vereist is om zwaarden in bezit te hebben en zolang de zwaarden verpakt zijn, ze gewoon vervoerd mogen worden. Dus in de koffer, op slot en daarnaast ook nog eens met tiewraps vast gezet is er niets aan de hand. Er werd nog gebeld naar de marechaussee, zij gaven mij gelijk.

De douanier vroeg toch nog even wat de waarde was van de zwaarden. Ik zei dat ik ze van vrienden had overgenomen voor $70 elk. Nee, ik had geen bon, want vrienden hè. Ik had er niet bij verteld dat deze zwaarden in Nederland te koop worden aangeboden voor €300 of zelfs meer, maar ik heb ze echt voor een vriendenprijs gekregen.

Uiteindelijk kon ik doorlopen met de zwaarden in mijn geweerkoffer onder mijn arm. Wel zei de douanier erbij dat ik de volgende keer zoiets toch maar beter moest aangeven.

Wat zegt de wet nu eigenlijk?

De wapenwet kent verschillende categorieën wapens. Messen en zwaarden, de zogenaamde blanke wapens vallen onder categorie IV. In deze categorie vallen onder andere ook windbuksen en kruisbogen.
De Brochure Wapens en Munitie waar het uitgebreid in staat is te downloaden op:

http://www.justitie.nl/onderwerpen/criminaliteit/wapens/documenten.

Alle wapens die vallen onder categorie IV mogen voorhanden zijn voor iedereen boven de 18 jaar. Voorhanden betekend dat je het wapen in handen kan hebben. Ook al ben je 50 kilometer van huis en heb je een zwaard in de kluis liggen. Je kunt naar huis toe om 'm op te halen. Je mag het vervoeren, maar niet zonder vergunning dragen op openbare gebieden.

Let op:  stiletto's, werpmessen, vlindermessen vallen onder categorie I wanneer ze meer dan één snijkant heeft en boven bepaalde maten zijn. Ook pijlen met snijdende delen vallen onder categorie I. Deze zijn allemaal verboden.

Van de bovengenoemde site komt ook de volgende tekst die voor ons het meest interessant is:

Zwaard

Degens, sabels, zwaarden vallen onder andere onder artikel 2, eerste lid, categorie IV, onder 2, ongeacht of het decoratieve of functionele zwaarden zijn. Deze wapens mogen vrij voorhanden worden gehouden. Dergelijke wapens mogen echter niet op de openbare weg gedragen worden. Het is dus raadzaam om bijvoorbeeld een degen niet onverpakt op een fiets te vervoeren. Om deze wapens te mogen gebruiken op voor publiek toegankelijke plaatsen (bijvoorbeeld bij sportbeoefening) is schriftelijke toestemming van de politie nodig. Hiervoor moet er een vergunning (verlof) worden aangevraagd bij de korpschef van uw politieregio. Tenzij deze wapens vallen onder de vrijstelling van artikel 28 van de Regeling wapens en munitie (RWM).

Het is wel toegestaan een zwaard over de weg te vervoeren. Er is een verschil tussen vervoeren en dragen. Zwaarden, maar ook degens en sabels vallen onder artikel 2, eerste lid, categorie IV, onder 2, van de WWM. Wapens die vallen onder categorie IV mogen alleen worden vervoerd en niet gedragen. De vervoerder moet er dus voor zorgen dat het wapen voldoende verpakt is, anders loopt hij het risico om een boete te ontvangen.

Houten zwaarden

In de wapenwet artikel 2, eerste lid, categorie IV staat ook:
Sub 6: bij regeling van Onze Minister aangewezen voorwerpen die geschikt zijn om daarmee personen ernstig lichamelijk letsel toe te brengen.
Sub 7: Voorwerpen waarvan, gelet op hun aard of de omstandigheden waaronder zij worden aangetroffen, redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij voor geen ander doel zijn bestemd dan om letsel aan personen toe te brengen of te dreigen en die niet onder een van de andere categorieën vallen.

Kortom, een zenuwachtige en/of onwillige agent kan hiermee zelfs een licht houten oefenzwaardje of een blikken opvouwzwaard opvatten als een wapen en je meenemen naar het bureau.
In het verleden zijn er wel vaker mensen opgepakt die met een houten zwaard in een park oefenden. Tegenwoordig zijn is de politie in de grote steden wel gewend aan mensen die in parken de zwaardvorm oefenen. Echter, je weet maar nooit.

Wat zegt de politie?

Een tijdje geleden ben ik naar het hoofdbureau van de politie in Arnhem gegaan met mijn vragen over de wapenwet.
Een rechercheur van ‘Bijzonder Wetten’ heeft mij uitstekend te woord gestaan en kort gezegd het bovenstaande bevestigd.
Hij gaf mij de volgende conclusies en tips:

• Het bezitten van zwaarden (ook scherpe) is voor volwassenen helemaal legaal.
• Het vervoeren, mits goed verpakt, is helemaal toegestaan.
• Een minderjarige mag geen blanke wapens in handen hebben, tenzij een sportschool daar toestemming voor heeft gekregen (aan te vragen bij de korpschef).
• Het dragen, demonstreren en gebruik van zwaarden (ook scherpe) op voor publiek niet toegankelijke plaatsen is zonder meer toegestaan. Dat betekent bijvoorbeeld thuis, in een oefenzaal, in besloten kring en in je tuin is er geen enkel probleem. Een vreemde situatie is dat een weiland, al dan niet met een hek erom heen, als een voor publiek toegankelijke plaats wordt beschouwd. Onze tuin, waar geen hek omheen zit, is niet voor publiek toegankelijk. In een weiland mag je dus niet zomaar met een zwaard zwaaien, in onze tuin wel.
• Bij publieke demonstraties is een vergunning verplicht, zeker wanneer je met een scherp zwaard iets demonstreert. De rechercheur raadt aan om zelfs met sierzwaarden, metalen maar ook houten (zie hierboven), een vergunning aan te vragen. Ook een hek om de demonstratieplek raadt hij ten strengste aan. Hij vertelde mij dat ‘men’ door terroristen dreigingen op het ogenblik een beetje zenuwachtig is. Mijn interpretatie: Je kunt het beste het zekere voor het onzekere nemen. Beter wat papierwerk dan uren op een politiebureau te zitten en je zwaard kwijt zijn. Ook al ben je volgens de wet niet verkeerd bezig.
• Als laatste gaf hij aan dat wanneer je in blanke wapens handelt, ze voor anderen verandert (bijvoorbeeld slijpen) of ze zelf maakt om te verkopen, je een erkenning (soort vergunning) moet krijgen. Die is dan 5 jaar geldig. Je hoort dan een registratie te maken wat en aan wie je het wapen verkoopt.

De Belgische wet

Voor zover ik het kan nagaan, is de Belgische wet voor blanke wapens niet veel anders dan de Nederlandse wapenwet.
Blanke wapens vallen onder de vrij verkrijgbare wapens en mogen dus voorhanden zijn.
Het is aan te raden om dezelfde regels te volgen als in Nederland.
Ik kan niets vinden over het vervoeren of dragen van zwaarden, behalve dit:

HOOFDSTUK VI. (BELGISCH STAATSBLAD — 09.06.2006) — Handelingen met vrij verkrijgbare wapens
Art. 9. Het dragen van een vrij verkrijgbaar wapen is alleen toegestaan aan diegene, die daartoe een wettige reden kan aantonen.

Wat dan een aantoonbare wettige reden kan zijn, is nog een vraag.

Conclusie

Ja, je mag gewoon met je zwaard spelen. Ook als je een scherp exemplaar hebt. Zolang je maar thuis, in je tuin of in clubverband oefent is er niets aan de hand. Goed verpakt vervoeren en niet aan minderjarigen in handen geven.

Wanneer je op openbaar terrein bent, neem dan het zekere voor het onzekere en vraag op het politiebureau een vergunning aan.

Mijn advies is om naar een hoofdkantoor te gaan. Jaren geleden belde ik een regionaal kantoor met vragen over scherpe zwaarden. De agent aan de andere kant van de lijn raakte bijna in paniek en ik moest maar een brief schrijven naar het Ministerie van Justitie. Er is dus bij de politie zelf nog steeds onduidelijkheid.

Lees de Brochure Wapens en Munitie goed door en neem een kopie ervan mee als je een demo gaat doen. Dan kan je altijd aantonen dat je ‘goed’ zit.

Mocht je nog opmerkingen, aanvulling of suggesties hebben, dan hoor ik dat graag.
Ook jouw eigen ervaringen met de wapenwet zijn welkom.
Ik wens je veel plezier.